Jerome

Reader

Read texts in the original and in translation.
Settings
Not signed in
Find in Jerome
You can also type short locations such as 1, 1.1, 1:2, or 1-3 inside the current work.
Metam
OvidiusMetam 2 · vulgataMore by Ovidius
Choose a text id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/ovid" aria-label="More works by Ovidius"> —
⋯
More
Original / primary: Vulgata
2.1
Regia Solis erat sublimibus alta columnis,
2.2
clara micante auro flammasque imitante pyropo,
2.3
cuius ebur nitidum fastigia summa tegebat,
2.4
argenti bifores radiabant lumine valvae.
2.5
materiam superabat opus: nam Mulciber illic
2.6
aequora caelarat medias cingentia terras
2.7
terrarumque orbem caelumque, quod imminet orbi.
2.8
caeruleos habet unda deos, Tritona canorum
2.9
Proteaque ambiguum ballaenarumque prementem
2.10
Aegaeona suis inmania terga lacertis
2.11
Doridaque et natas, quarum pars nare videtur,
2.12
pars in mole sedens viridis siccare capillos,
2.13
pisce vehi quaedam: facies non omnibus una,
2.14
non diversa tamen, qualem decet esse sororum.
2.15
terra viros urbesque gerit silvasque ferasque
2.16
fluminaque et nymphas et cetera numina ruris.
2.17
haec super inposita est caeli fulgentis imago,
2.18
signaque sex foribus dextris totidemque sinistris.
2.19
Quo simul adclivi Clymeneia limite proles
2.20
venit et intravit dubitati tecta parentis,
2.21
protinus ad patrios sua fert vestigia vultus
2.22
consistitque procul; neque enim propiora ferebat
2.23
lumina: purpurea velatus veste sedebat
2.24
in solio Phoebus claris lucente smaragdis.
2.25
a dextra laevaque Dies et Mensis et Annus
2.26
Saeculaque et positae spatiis aequalibus Horae
2.27
Verque novum stabat cinctum florente corona,
2.28
stabat nuda Aestas et spicea serta gerebat,
2.29
stabat et Autumnus calcatis sordidus uvis
2.30
et glacialis Hiems canos hirsuta capillos.
2.31
Ipse loco medius rerum novitate paventem
2.32
Sol oculis iuvenem, quibus adspicit omnia, vidit
2.33
' quae' que' viae tibi causa? quid hac' ait' arce petisti,
2.34
progenies, Phaethon, haud infitianda parenti?'
2.35
ille refert:' o lux inmensi publica mundi,
2.36
Phoebe pater, si das usum mihi nominis huius,
2.37
nec falsa Clymene culpam sub imagine celat,
2.38
pignora da, genitor, per quae tua vera propago
2.39
credar, et hunc animis errorem detrahe nostris!'
2.40
dixerat, at genitor circum caput omne micantes
2.41
deposuit radios propiusque accedere iussit
2.42
amplexuque dato' nec tu meus esse negari
2.43
dignus es, et Clymene veros' ait' edidit ortus,
2.44
quoque minus dubites, quodvis pete munus, ut illud
2.45
me tribuente feras! promissi testis adesto
2.46
dis iuranda palus, oculis incognita nostris!'
2.47
vix bene desierat, currus rogat ille paternos
2.48
inque diem alipedum ius et moderamen equorum.
2.49
Paenituit iurasse patrem: qui terque quaterque
2.50
concutiens inlustre caput' temeraria' dixit
2.51
' vox mea facta tua est; utinam promissa liceret
2.52
non dare! confiteor, solum hoc tibi, nate, negarem.
2.53
dissuadere licet: non est tua tuta voluntas!
2.54
magna petis, Phaethon, et quae nec viribus istis
2.55
munera conveniant nec tam puerilibus annis:
2.56
sors tua mortalis, non est mortale, quod optas.
2.57
plus etiam, quam quod superis contingere possit,
2.58
nescius adfectas; placeat sibi quisque licebit,
2.59
non tamen ignifero quisquam consistere in axe
2.60
me valet excepto; vasti quoque rector Olympi,
2.61
qui fera terribili iaculatur fulmina dextra,
2.62
non agat hos currus: et quid Iove maius habemus?
2.63
ardua prima via est et qua vix mane recentes
2.64
enituntur equi; medio est altissima caelo,
2.65
unde mare et terras ipsi mihi saepe videre
2.66
fit timor et pavida trepidat formidine pectus;
2.67
ultima prona via est et eget moderamine certo:
2.68
tunc etiam quae me subiectis excipit undis,
2.69
ne ferar in praeceps, Tethys solet ipsa vereri.
2.70
adde, quod adsidua rapitur vertigine caelum
2.71
sideraque alta trahit celerique volumine torquet.
2.72
nitor in adversum, nec me, qui cetera, vincit
2.73
inpetus, et rapido contrarius evehor orbi.
2.74
finge datos currus: quid ages? poterisne rotatis
2.75
obvius ire polis, ne te citus auferat axis?
2.76
forsitan et lucos illic urbesque deorum
2.77
concipias animo delubraque ditia donis
2.78
esse: per insidias iter est formasque ferarum!
2.79
utque viam teneas nulloque errore traharis,
2.80
per tamen adversi gradieris cornua tauri
2.81
Haemoniosque arcus violentique ora Leonis
2.82
saevaque circuitu curvantem bracchia longo
2.83
Scorpion atque aliter curvantem bracchia Cancrum.
2.84
nec tibi quadripedes animosos ignibus illis,
2.85
quos in pectore habent, quos ore et naribus efflant,
2.86
in promptu regere est: vix me patiuntur, ubi acres
2.87
incaluere animi cervixque repugnat habenis.¬
2.88
at tu, funesti ne sim tibi muneris auctor,
2.89
nate, cave, dum resque sinit tua corrige vota!
2.90
scilicet ut nostro genitum te sanguine credas,
2.91
pignora certa petis: do pignora certa timendo
2.92
et patrio pater esse metu probor. adspice vultus
2.93
ecce meos; utinamque oculos in pectora posses
2.94
inserere et patrias intus deprendere curas!
2.95
denique quidquid habet dives, circumspice, mundus
2.96
eque tot ac tantis caeli terraeque marisque
2.97
posce bonis aliquid; nullam patiere repulsam.
2.98
deprecor hoc unum, quod vero nomine poena,
2.99
non honor est: poenam, Phaethon, pro munere poscis!
2.100
quid mea colla tenes blandis, ignare, lacertis?
2.101
ne dubita! dabitur( Stygias iuravimus undas),
2.102
quodcumque optaris; sed tu sapientius opta!'
2.103
Finierat monitus; dictis tamen ille repugnat
2.104
propositumque premit flagratque cupidine currus.
2.105
ergo, qua licuit, genitor cunctatus ad altos
2.106
deducit iuvenem, Vulcania munera, currus.
2.107
aureus axis erat, temo aureus, aurea summae
2.108
curvatura rotae, radiorum argenteus ordo;
2.109
per iuga chrysolithi positaeque ex ordine gemmae
2.110
clara repercusso reddebant lumina Phoebo.
2.111
Dumque ea magnanimus Phaethon miratur opusque
2.112
perspicit, ecce vigil nitido patefecit ab ortu
2.113
purpureas Aurora fores et plena rosarum
2.114
atria: diffugiunt stellae, quarum agmina cogit
2.115
Lucifer et caeli statione novissimus exit.
2.116
Quem petere ut terras mundumque rubescere vidit
2.117
cornuaque extremae velut evanescere lunae,
2.118
iungere equos Titan velocibus imperat Horis.
2.119
iussa deae celeres peragunt ignemque vomentes,
2.120
ambrosiae suco saturos, praesepibus altis
2.121
quadripedes ducunt adduntque sonantia frena.
2.122
tum pater ora sui sacro medicamine nati
2.123
contigit et rapidae fecit patientia flammae
2.124
inposuitque comae radios praesagaque luctus
2.125
pectore sollicito repetens suspiria dixit:
2.126
' si potes his saltem monitis parere parentis
2.127
parce, puer, stimulis et fortius utere loris!
2.128
sponte sua properant, labor est inhibere volentes.
2.129
nec tibi derectos placeat via quinque per arcus!
2.130
sectus in obliquum est lato curvamine limes,
2.131
zonarumque trium contentus fine polumque
2.132
effugit australem iunctamque aquilonibus arcton:
2.133
hac sit iter¬ manifesta rotae vestigia cernes¬
2.134
utque ferant aequos et caelum et terra calores,
2.135
nec preme nec summum molire per aethera currum!
2.136
altius egressus caelestia tecta cremabis,
2.137
inferius terras; medio tutissimus ibis.
2.138
neu te dexterior tortum declinet ad Anguem,
2.139
neve sinisterior pressam rota ducat ad Aram,
2.140
inter utrumque tene! Fortunae cetera mando,
2.141
quae iuvet et melius quam tu tibi consulat opto.
2.142
dum loquor, Hesperio positas in litore metas
2.143
umida nox tetigit; non est mora libera nobis!
2.144
poscimur: effulget tenebris Aurora fugatis.
2.145
corripe lora manu, vel, si mutabile pectus
2.146
est tibi, consiliis, non curribus utere nostris!
2.147
dum potes et solidis etiamnum sedibus adstas,
2.148
dumque male optatos nondum premis inscius axes,
2.149
quae tutus spectes, sine me dare lumina terris!'
2.150
Occupat ille levem iuvenali corpore currum
2.151
statque super manibusque leves contingere habenas
2.152
gaudet et invito grates agit inde parenti.
2.153
Interea volucres Pyrois et Eous et Aethon,
2.154
Solis equi, quartusque Phlegon hinnitibus auras
2.155
flammiferis inplent pedibusque repagula pulsant.
2.156
quae postquam Tethys, fatorum ignara nepotis,
2.157
reppulit, et facta est inmensi copia caeli,
2.158
corripuere viam pedibusque per aera motis
2.159
obstantes scindunt nebulas pennisque levati
2.160
praetereunt ortos isdem de partibus Euros.
2.161
sed leve pondus erat nec quod cognoscere possent
2.162
Solis equi, solitaque iugum gravitate carebat;
2.163
utque labant curvae iusto sine pondere naves
2.164
perque mare instabiles nimia levitate feruntur,
2.165
sic onere adsueto vacuus dat in aera saltus
2.166
succutiturque alte similisque est currus inani.
2.167
Quod simulac sensere, ruunt tritumque relinquunt
2.168
quadriiugi spatium nec quo prius ordine currunt.
2.169
ipse pavet nec qua commissas flectat habenas
2.170
nec scit qua sit iter, nec, si sciat, imperet illis.
2.171
tum primum radiis gelidi caluere Triones
2.172
et vetito frustra temptarunt aequore tingui,
2.173
quaeque polo posita est glaciali proxima Serpens,
2.174
frigore pigra prius nec formidabilis ulli,
2.175
incaluit sumpsitque novas fervoribus iras;
2.176
te quoque turbatum memorant fugisse, Boote,
2.177
quamvis tardus eras et te tua plaustra tenebant.
2.178
Ut vero summo despexit ab aethere terras
2.179
infelix Phaethon penitus penitusque iacentes,
2.180
palluit et subito genua intremuere timore
2.181
suntque oculis tenebrae per tantum lumen obortae,
2.182
et iam mallet equos numquam tetigisse paternos,
2.183
iam cognosse genus piget et valuisse rogando,
2.184
iam Meropis dici cupiens ita fertur, ut acta
2.185
praecipiti pinus borea, cui victa remisit
2.186
frena suus rector, quam dis votisque reliquit.
2.187
quid faciat? multum caeli post terga relictum,
2.188
ante oculos plus est: animo metitur utrumque
2.189
et modo, quos illi fatum contingere non est,
2.190
prospicit occasus, interdum respicit ortus,
2.191
quidque agat ignarus stupet et nec frena remittit
2.192
nec retinere valet nec nomina novit equorum.
2.193
sparsa quoque in vario passim miracula caelo
2.194
vastarumque videt trepidus simulacra ferarum.
2.195
est locus, in geminos ubi bracchia concavat arcus
2.196
Scorpius et cauda flexisque utrimque lacertis
2.197
porrigit in spatium signorum membra duorum:
2.198
hunc puer ut nigri madidum sudore veneni
2.199
vulnera curvata minitantem cuspide vidit,
2.200
mentis inops gelida formidine lora remisit.
2.201
Quae postquam summum tetigere iacentia tergum,
2.202
exspatiantur equi nulloque inhibente per auras
2.203
ignotae regionis eunt, quaque inpetus egit,
2.204
hac sine lege ruunt altoque sub aethere fixis
2.205
incursant stellis rapiuntque per avia currum
2.206
et modo summa petunt, modo per declive viasque
2.207
praecipites spatio terrae propiore feruntur,
2.208
inferiusque suis fraternos currere Luna
2.209
admiratur equos, ambustaque nubila fumant.
2.210
corripitur flammis, ut quaeque altissima, tellus
2.211
fissaque agit rimas et sucis aret ademptis;
2.212
pabula canescunt, cum frondibus uritur arbor,
2.213
materiamque suo praebet seges arida damno.
2.214
parva queror: magnae pereunt cum moenibus urbes,
2.215
cumque suis totas populis incendia gentis
2.216
in cinerem vertunt; silvae cum montibus ardent;
2.217
ardet Athos Taurusque Cilix et Tmolus et Oete
2.218
et tum sicca, prius creberrima fontibus, Ide
2.219
virgineusque Helicon et nondum Oeagrius Haemus:
2.220
ardet in inmensum geminatis ignibus Aetne
2.221
Parnasosque biceps et Eryx et Cynthus et Othrys
2.222
et tandem nivibus Rhodope caritura Mimasque
2.223
Dindymaque et Mycale natusque ad sacra Cithaeron.
2.224
nec prosunt Scythiae sua frigora: Caucasus ardet
2.225
Ossaque cum Pindo maiorque ambobus Olympus
2.226
aeriaeque Alpes et nubifer Appenninus.
2.227
Tum vero Phaethon cunctis e partibus orbem
2.228
adspicit accensum nec tantos sustinet aestus
2.229
ferventisque auras velut e fornace profunda
2.230
ore trahit currusque suos candescere sentit;
2.231
et neque iam cineres eiectatamque favillam
2.232
ferre potest calidoque involvitur undique fumo,
2.233
quoque eat aut ubi sit, picea caligine tectus
2.234
nescit et arbitrio volucrum raptatur equorum.
2.235
Sanguine tum credunt in corpora summa vocato
2.236
Aethiopum populos nigrum traxisse colorem;
2.237
tum facta est Libye raptis umoribus aestu
2.238
arida, tum nymphae passis fontesque lacusque
2.239
deflevere comis; quaerit Boeotia Dircen,
2.240
Argos Amymonen, Ephyre Pirenidas undas;
2.241
nec sortita loco distantes flumina ripas
2.242
tuta manent: mediis Tanais fumavit in undis
2.243
Peneosque senex Teuthranteusque Caicus
2.244
et celer Ismenos cum Phegiaco Erymantho
2.245
arsurusque iterum Xanthos flavusque Lycormas,
2.246
quique recurvatis ludit Maeandros in undis,
2.247
Mygdoniusque Melas et Taenarius Eurotas.
2.248
arsit et Euphrates Babylonius, arsit Orontes
2.249
Thermodonque citus Gangesque et Phasis et Hister;
2.250
aestuat Alpheos, ripae Spercheides ardent,
2.251
quodque suo Tagus amne vehit, fluit ignibus aurum,
2.252
et, quae Maeonias celebrabant carmine ripas
2.253
flumineae volucres, medio caluere Caystro;
2.254
Nilus in extremum fugit perterritus orbem
2.255
occuluitque caput, quod adhuc latet: ostia septem
2.256
pulverulenta vacant, septem sine flumine valles.
2.257
fors eadem Ismarios Hebrum cum Strymone siccat
2.258
Hesperiosque amnes, Rhenum Rhodanumque Padumque
2.259
cuique fuit rerum promissa potentia, Thybrin.
2.260
dissilit omne solum, penetratque in Tartara rimis
2.261
lumen et infernum terret cum coniuge regem;
2.262
et mare contrahitur siccaeque est campus harenae,
2.263
quod modo pontus erat, quosque altum texerat aequor,
2.264
exsistunt montes et sparsas Cycladas augent.
2.265
ima petunt pisces, nec se super aequora curvi
2.266
tollere consuetas audent delphines in auras;
2.267
corpora phocarum summo resupina profundo
2.268
exanimata natant: ipsum quoque Nerea fama est
2.269
Doridaque et natas tepidis latuisse sub antris.
2.270
ter Neptunus aquis cum torvo bracchia vultu
2.271
exserere ausus erat, ter non tulit aeris ignes.
2.272
Alma tamen Tellus, ut erat circumdata ponto,
2.273
inter aquas pelagi contractosque undique fontes,
2.274
qui se condiderant in opacae viscera matris,
2.275
sustulit oppressos collo tenus arida vultus
2.276
opposuitque manum fronti magnoque tremore
2.277
omnia concutiens paulum subsedit et infra,
2.278
quam solet esse, fuit fractaque ita voce locuta est:
2.279
' si placet hoc meruique, quid o tua fulmina cessant,
2.280
summe deum? liceat periturae viribus ignis
2.281
igne perire tuo clademque auctore levare!
2.282
vix equidem fauces haec ipsa in verba resolvo';
2.283
( presserat ora vapor)' tostos en adspice crines
2.284
inque oculis tantum, tantum super ora favillae!
2.285
hosne mihi fructus, hunc fertilitatis honorem
2.286
officiique refers, quod adunci vulnera aratri
2.287
rastrorumque fero totoque exerceor anno,
2.288
quod pecori frondes alimentaque mitia, fruges
2.289
humano generi, vobis quoque tura ministro?
2.290
sed tamen exitium fac me meruisse: quid undae,
2.291
quid meruit frater? cur illi tradita sorte
2.292
aequora decrescunt et ab aethere longius absunt?
2.293
quodsi nec fratris nec te mea gratia tangit,
2.294
at caeli miserere tui! circumspice utrumque:
2.295
fumat uterque polus! quos si vitiaverit ignis,
2.296
atria vestra ruent! Atlas en ipse laborat
2.297
vixque suis umeris candentem sustinet axem!
2.298
si freta, si terrae pereunt, si regia caeli,
2.299
in chaos antiquum confundimur! eripe flammis,
2.300
si quid adhuc superest, et rerum consule summae!'
2.301
Dixerat haec Tellus: neque enim tolerare vaporem
2.302
ulterius potuit nec dicere plura suumque
2.303
rettulit os in se propioraque manibus antra;
2.304
at pater omnipotens, superos testatus et ipsum,
2.305
qui dederat currus, nisi opem ferat, omnia fato
2.306
interitura gravi, summam petit arduus arcem,
2.307
unde solet nubes latis inducere terris,
2.308
unde movet tonitrus vibrataque fulmina iactat;
2.309
sed neque quas posset terris inducere nubes
2.310
tunc habuit, nec quos caelo demitteret imbres:
2.311
intonat et dextra libratum fulmen ab aure
2.312
misit in aurigam pariterque animaque rotisque
2.313
expulit et saevis conpescuit ignibus ignes.
2.314
consternantur equi et saltu in contraria facto
2.315
colla iugo eripiunt abruptaque lora relinquunt:
2.316
illic frena iacent, illic temone revulsus
2.317
axis, in hac radii fractarum parte rotarum
2.318
sparsaque sunt late laceri vestigia currus.
2.319
At Phaethon rutilos flamma populante capillos
2.320
volvitur in praeceps longoque per aera tractu
2.321
fertur, ut interdum de caelo stella sereno
2.322
etsi non cecidit, potuit cecidisse videri.
2.323
quem procul a patria diverso maximus orbe
2.324
excipit Eridanus fumantiaque abluit ora.
2.325
Naides Hesperiae trifida fumantia flamma
2.326
corpora dant tumulo, signant quoque carmine saxum:
2.327
HIC. SITUS. EST. PHAETHON. CURRUS. AURIGA. PATERNI
2.328
QUEM. SI. NON. TENUIT. MAGNIS. TAMEN. EXCIDIT. AUSIS
2.329
Nam pater obductos luctu miserabilis aegro
2.330
condiderat vultus, et, si modo credimus, unum
2.331
isse diem sine sole ferunt: incendia lumen
2.332
praebebant aliquisque malo fuit usus in illo.
2.333
at Clymene postquam dixit, quaecumque fuerunt
2.334
in tantis dicenda malis, lugubris et amens
2.335
et laniata sinus totum percensuit orbem
2.336
exanimesque artus primo, mox ossa requirens
2.337
repperit ossa tamen peregrina condita ripa
2.338
incubuitque loco nomenque in marmore lectum
2.339
perfudit lacrimis et aperto pectore fovit.
2.340
nec minus Heliades fletus et, inania morti
2.341
munera, dant lacrimas, et caesae pectora palmis
2.342
non auditurum miseras Phaethonta querellas
2.343
nocte dieque vocant adsternunturque sepulcro.
2.344
luna quater iunctis inplerat cornibus orbem;
2.345
illae more suo( nam morem fecerat usus)
2.346
plangorem dederant: e quis Phaethusa, sororum
2.347
maxima, cum vellet terra procumbere, questa est
2.348
deriguisse pedes; ad quam conata venire
2.349
candida Lampetie subita radice retenta est;
2.350
tertia, cum crinem manibus laniare pararet,
2.351
avellit frondes; haec stipite crura teneri,
2.352
illa dolet fieri longos sua bracchia ramos,
2.353
dumque ea mirantur, conplectitur inguina cortex
2.354
perque gradus uterum pectusque umerosque manusque
2.355
ambit, et exstabant tantum ora vocantia matrem.
2.356
quid faciat mater, nisi, quo trahat inpetus illam,
2.357
huc eat atque illuc et, dum licet, oscula iungat?
2.358
non satis est: truncis avellere corpora temptat
2.359
et teneros manibus ramos abrumpit, at inde
2.360
sanguineae manant tamquam de vulnere guttae.
2.361
' parce, precor, mater,' quaecumque est saucia, clamat,
2.362
' parce, precor: nostrum laceratur in arbore corpus
2.363
iamque vale'¬ cortex in verba novissima venit.
2.364
inde fluunt lacrimae, stillataque sole rigescunt
2.365
de ramis electra novis, quae lucidus amnis
2.366
excipit et nuribus mittit gestanda Latinis.
2.367
Adfuit huic monstro proles Stheneleia Cycnus,
2.368
qui tibi materno quamvis a sanguine iunctus,
2.369
mente tamen, Phaethon, propior fuit. ille relicto
2.370
( nam Ligurum populos et magnas rexerat urbes)
2.371
imperio ripas virides amnemque querellis
2.372
Eridanum inplerat silvamque sororibus auctam,
2.373
cum vox est tenuata viro canaeque capillos
2.374
dissimulant plumae collumque a pectore longe
2.375
porrigitur digitosque ligat iunctura rubentis,
2.376
penna latus velat, tenet os sine acumine rostrum.
2.377
fit nova Cycnus avis nec se caeloque Iovique
2.378
credit, ut iniuste missi memor ignis ab illo;
2.379
stagna petit patulosque lacus ignemque perosus
2.380
quae colat elegit contraria flumina flammis.
2.381
Squalidus interea genitor Phaethontis et expers
2.382
ipse sui decoris, qualis, cum deficit orbem,
2.383
esse solet, lucemque odit seque ipse diemque
2.384
datque animum in luctus et luctibus adicit iram
2.385
officiumque negat mundo.' satis' inquit' ab aevi
2.386
sors mea principiis fuit inrequieta, pigetque
2.387
actorum sine fine mihi, sine honore laborum!
2.388
quilibet alter agat portantes lumina currus!
2.389
si nemo est omnesque dei non posse fatentur,
2.390
ipse agat ut saltem, dum nostras temptat habenas,
2.391
orbatura patres aliquando fulmina ponat!
2.392
tum sciet ignipedum vires expertus equorum
2.393
non meruisse necem, qui non bene rexerit illos.'
2.394
Talia dicentem circumstant omnia Solem
2.395
numina, neve velit tenebras inducere rebus,
2.396
supplice voce rogant; missos quoque Iuppiter ignes
2.397
excusat precibusque minas regaliter addit.
2.398
colligit amentes et adhuc terrore paventes
2.399
Phoebus equos stimuloque dolens et verbere saevit
2.400
( saevit enim) natumque obiectat et inputat illis.
2.401
At pater omnipotens ingentia moenia caeli
2.402
circuit et, ne quid labefactum viribus ignis
2.403
corruat, explorat. quae postquam firma suique
2.404
roboris esse videt, terras hominumque labores
2.405
perspicit. Arcadiae tamen est inpensior illi
2.406
cura suae: fontesque et nondum audentia labi
2.407
flumina restituit, dat terrae gramina, frondes
2.408
arboribus, laesasque iubet revirescere silvas.
2.409
dum redit itque frequens, in virgine Nonacrina
2.410
haesit, et accepti caluere sub ossibus ignes.
2.411
non erat huius opus lanam mollire trahendo
2.412
nec positu variare comas; ubi fibula vestem,
2.413
vitta coercuerat neglectos alba capillos;
2.414
et modo leve manu iaculum, modo sumpserat arcum,
2.415
miles erat Phoebes: nec Maenalon attigit ulla
2.416
gratior hac Triviae; sed nulla potentia longa est.
2.417
Ulterius medio spatium sol altus habebat,
2.418
cum subit illa nemus, quod nulla ceciderat aetas;
2.419
exuit hic umero pharetram lentosque retendit
2.420
arcus inque solo, quod texerat herba, iacebat
2.421
et pictam posita pharetram cervice premebat.
2.422
Iuppiter ut vidit fessam et custode vacantem,
2.423
' hoc certe furtum coniunx mea nesciet' inquit,
2.424
' aut si rescierit, sunt, o sunt iurgia tanti!'
2.425
protinus induitur faciem cultumque Dianae
2.426
atque ait:' o comitum, virgo, pars una mearum,
2.427
in quibus es venata iugis?' de caespite virgo
2.428
se levat et' salve numen, me iudice' dixit,
2.429
' audiat ipse licet, maius Iove.' ridet et audit
2.430
et sibi praeferri se gaudet et oscula iungit,
2.431
nec moderata satis nec sic a virgine danda.
2.432
qua venata foret silva, narrare parantem
2.433
inpedit amplexu nec se sine crimine prodit.
2.434
illa quidem contra, quantum modo femina posset
2.435
( adspiceres utinam, Saturnia, mitior esses),
2.436
illa quidem pugnat, sed quem superare puella,
2.437
quisve Iovem poterat? superum petit aethera victor
2.438
Iuppiter: huic odio nemus est et conscia silva;
2.439
unde pedem referens paene est oblita pharetram
2.440
tollere cum telis et quem suspenderat arcum.
2.441
Ecce, suo comitata choro Dictynna per altum
2.442
Maenalon ingrediens et caede superba ferarum
2.443
adspicit hanc visamque vocat: clamata refugit
2.444
et timuit primo, ne Iuppiter esset in illa;
2.445
sed postquam pariter nymphas incedere vidit,
2.446
sensit abesse dolos numerumque accessit ad harum.
2.447
heu! quam difficile est crimen non prodere vultu!
2.448
vix oculos attollit humo nec, ut ante solebat,
2.449
iuncta deae lateri nec toto est agmine prima,
2.450
sed silet et laesi dat signa rubore pudoris;
2.451
et, nisi quod virgo est, poterat sentire Diana
2.452
mille notis culpam: nymphae sensisse feruntur.
2.453
orbe resurgebant lunaria cornua nono,
2.454
cum de venatu fraternis languida flammis,
2.455
nacta nemus gelidum dea, quo cum murmure labens
2.456
ibat et attritas versabat rivus harenas.
2.457
ut loca laudavit, summas pede contigit undas;
2.458
his quoque laudatis' procul est' ait' arbiter omnis:
2.459
nuda superfusis tinguamus corpora lymphis!'
2.460
Parrhasis erubuit; cunctae velamina ponunt;
2.461
una moras quaerit: dubitanti vestis adempta est,
2.462
qua posita nudo patuit cum corpore crimen.
2.463
attonitae manibusque uterum celare volenti
2.464
' i procul hinc' dixit' nec sacros pollue fontis!'
2.465
Cynthia deque suo iussit secedere coetu.
2.466
Senserat hoc olim magni matrona Tonantis
2.467
distuleratque graves in idonea tempora poenas.
2.468
causa morae nulla est, et iam puer Arcas( id ipsum
2.469
indoluit Iuno) fuerat de paelice natus.
2.470
quo simul obvertit saevam cum lumine mentem,
2.471
' scilicet hoc etiam restabat, adultera' dixit,
2.472
' ut fecunda fores, fieretque iniuria partu
2.473
nota, Iovisque mei testatum dedecus esset.
2.474
haud inpune feres: adimam tibi namque figuram,
2.475
qua tibi, quaque places nostro, inportuna, marito.'
2.476
dixit et adversam prensis a fronte capillis
2.477
stravit humi pronam. tendebat bracchia supplex:
2.478
bracchia coeperunt nigris horrescere villis
2.479
curvarique manus et aduncos crescere in unguis
2.480
officioque pedum fungi laudataque quondam
2.481
ora Iovi lato fieri deformia rictu.
2.482
neve preces animos et verba precantia flectant,
2.483
posse loqui eripitur: vox iracunda minaxque
2.484
plenaque terroris rauco de gutture fertur;
2.485
mens antiqua tamen facta quoque mansit in ursa,
2.486
adsiduoque suos gemitu testata dolores
2.487
qualescumque manus ad caelum et sidera tollit
2.488
ingratumque Iovem, nequeat cum dicere, sentit.
2.489
a! quotiens, sola non ausa quiescere silva,
2.490
ante domum quondamque suis erravit in agris!
2.491
a! quotiens per saxa canum latratibus acta est
2.492
venatrixque metu venantum territa fugit!
2.493
saepe feris latuit visis, oblita quid esset,
2.494
ursaque conspectos in montibus horruit ursos
2.495
pertimuitque lupos, quamvis pater esset in illis.
2.496
Ecce Lycaoniae proles ignara parentis,
2.497
Arcas adest ter quinque fere natalibus actis;
2.498
dumque feras sequitur, dum saltus eligit aptos
2.499
nexilibusque plagis silvas Erymanthidas ambit,
2.500
incidit in matrem, quae restitit Arcade viso
2.501
et cognoscenti similis fuit: ille refugit
2.502
inmotosque oculos in se sine fine tenentem
2.503
nescius extimuit propiusque accedere aventi
2.504
vulnifico fuerat fixurus pectora telo:
2.505
arcuit omnipotens pariterque ipsosque nefasque
2.506
sustulit et pariter raptos per inania vento
2.507
inposuit caelo vicinaque sidera fecit.
2.508
Intumuit Iuno, postquam inter sidera paelex
2.509
fulsit, et ad canam descendit in aequora Tethyn
2.510
Oceanumque senem, quorum reverentia movit
2.511
saepe deos, causamque viae scitantibus infit:
2.512
' quaeritis, aetheriis quare regina deorum
2.513
sedibus huc adsim? pro me tenet altera caelum!
2.514
mentior, obscurum nisi nox cum fecerit orbem,
2.515
nuper honoratas summo, mea vulnera, caelo
2.516
videritis stellas illic, ubi circulus axem
2.517
ultimus extremum spatioque brevissimus ambit.
2.518
et vero quisquam Iunonem laedere nolit
2.519
offensamque tremat, quae prosum sola nocendo?
2.520
o ego quantum egi! quam vasta potentia nostra est!
2.521
esse hominem vetui: facta est dea! sic ego poenas
2.522
sontibus inpono, sic est mea magna potestas!
2.523
vindicet antiquam faciem vultusque ferinos
2.524
detrahat, Argolica quod in ante Phoronide fecit
2.525
cur non et pulsa ducit Iunone meoque
2.526
collocat in thalamo socerumque Lycaona sumit?
2.527
at vos si laesae tangit contemptus alumnae,
2.528
gurgite caeruleo septem prohibete triones
2.529
sideraque in caelo stupri mercede recepta
2.530
pellite, ne puro tinguatur in aequore paelex!'
2.531
Di maris adnuerant: habili Saturnia curru,
2.532
ingreditur liquidum pavonibus aethera pictis,
2.533
tam nuper pictis caeso pavonibus Argo,
2.534
quam tu nuper eras, cum candidus ante fuisses,
2.535
corve loquax, subito nigrantis versus in alas.
2.536
nam fuit haec quondam niveis argentea pennis
2.537
ales, ut aequaret totas sine labe columbas,
2.538
nec servaturis vigili Capitolia voce
2.539
cederet anseribus nec amanti flumina cycno.
2.540
lingua fuit damno: lingua faciente loquaci
2.541
qui color albus erat, nunc est contrarius albo
2.542
Pulchrior in tota quam Larisaea Coronis
2.543
non fuit Haemonia: placuit tibi, Delphice, certe,
2.544
dum vel casta fuit vel inobservata, sed ales
2.545
sensit adulterium Phoebeius, utque latentem
2.546
detegeret culpam, non exorabilis index,
2.547
ad dominum tendebat iter. quem garrula motis
2.548
consequitur pennis, scitetur ut omnia, cornix
2.549
auditaque viae causa' non utile carpis'
2.550
inquit' iter: ne sperne meae praesagia linguae!
2.551
quid fuerim quid simque vide meritumque require:
2.552
invenies nocuisse fidem. nam tempore quodam
2.553
Pallas Ericthonium, prolem sine matre creatam,
2.554
clauserat Actaeo texta de vimine cista
2.555
virginibusque tribus gemino de Cecrope natis
2.556
et legem dederat, sua ne secreta viderent.
2.557
abdita fronde levi densa speculabar ab ulmo,
2.558
quid facerent: commissa duae sine fraude tuentur,
2.559
Pandrosos atque Herse; timidas vocat una sorores
2.560
Aglauros nodosque manu diducit, et intus
2.561
infantemque vident adporrectumque draconem.
2.562
acta deae refero. pro quo mihi gratia talis
2.563
redditur, ut dicar tutela pulsa Minervae
2.564
et ponar post noctis avem! mea poena volucres
2.565
admonuisse potest, ne voce pericula quaerant.
2.566
at, puto, non ultro nequiquam tale rogantem
2.567
me petiit!¬ ipsa licet hoc a Pallade quaeras:
2.568
quamvis irata est, non hoc irata negabit.
2.569
nam me Phocaica clarus tellure Coroneus
2.570
( nota loquor) genuit, fueramque ego regia virgo
2.571
divitibusque procis( ne me contemne) petebar:
2.572
forma mihi nocuit. nam cum per litora lentis
2.573
passibus, ut soleo, summa spatiarer harena,
2.574
vidit et incaluit pelagi deus, utque precando
2.575
tempora cum blandis absumpsit inania verbis,
2.576
vim parat et sequitur. fugio densumque relinquo
2.577
litus et in molli nequiquam lassor harena.
2.578
inde deos hominesque voco; nec contigit ullum
2.579
vox mea mortalem: mota est pro virgine virgo
2.580
auxiliumque tulit. tendebam bracchia caelo:
2.581
bracchia coeperunt levibus nigrescere pennis;
2.582
reicere ex umeris vestem molibar, at illa
2.583
pluma erat inque cutem radices egerat imas;
2.584
plangere nuda meis conabar pectora palmis,
2.585
sed neque iam palmas nec pectora nuda gerebam;
2.586
currebam, nec, ut ante, pedes retinebat harena,
2.587
sed summa tollebar humo; mox alta per auras
2.588
evehor et data sum comes inculpata Minervae.
2.589
quid tamen hoc prodest, si diro facta volucris
2.590
crimine Nyctimene nostro successit honori?
2.591
an quae per totam res est notissima Lesbon,
2.592
non audita tibi est, patrium temerasse cubile
2.593
Nyctimenen? avis illa quidem, sed conscia culpae
2.594
conspectum lucemque fugit tenebrisque pudorem
2.595
celat et a cunctis expellitur aethere toto.'
2.596
Talia dicenti' tibi' ait' revocamina' corvus
2.597
' sint, precor, ista malo: nos vanum spernimus omen.'
2.598
nec coeptum dimittit iter dominoque iacentem
2.599
cum iuvene Haemonio vidisse Coronida narrat.
2.600
laurea delapsa est audito crimine amantis,
2.601
et pariter vultusque deo plectrumque colorque
2.602
excidit, utque animus tumida fervebat ab ira,
2.603
arma adsueta capit flexumque a cornibus arcum
2.604
tendit et illa suo totiens cum pectore iuncta
2.605
indevitato traiecit pectora telo.
2.606
icta dedit gemitum tractoque a corpore ferro
2.607
candida puniceo perfudit membra cruore
2.608
et dixit:' potui poenas tibi, Phoebe, dedisse,
2.609
sed peperisse prius; duo nunc moriemur in una.'
2.610
hactenus, et pariter vitam cum sanguine fudit;
2.611
corpus inane animae frigus letale secutum est.
2.612
Paenitet heu! sero poenae crudelis amantem,
2.613
seque, quod audierit, quod sic exarserit, odit;
2.614
odit avem, per quam crimen causamque dolendi
2.615
scire coactus erat, nec non arcumque manumque
2.616
odit cumque manu temeraria tela sagittas
2.617
conlapsamque fovet seraque ope vincere fata
2.618
nititur et medicas exercet inaniter artes.
2.619
quae postquam frustra temptata rogumque parari
2.620
vidit et arsuros supremis ignibus artus,
2.621
tum vero gemitus( neque enim caelestia tingui
2.622
ora licet lacrimis) alto de corde petitos
2.623
edidit, haud aliter quam cum spectante iuvenca
2.624
lactentis vituli dextra libratus ab aure
2.625
tempora discussit claro cava malleus ictu.
2.626
ut tamen ingratos in pectora fudit odores
2.627
et dedit amplexus iniustaque iusta peregit,
2.628
non tulit in cineres labi sua Phoebus eosdem
2.629
semina, sed natum flammis uteroque parentis
2.630
eripuit geminique tulit Chironis in antrum,
2.631
sperantemque sibi non falsae praemia linguae
2.632
inter aves albas vetuit consistere corvum.
2.633
Semifer interea divinae stirpis alumno
2.634
laetus erat mixtoque oneri gaudebat honore;
2.635
ecce venit rutilis umeros protecta capillis
2.636
filia centauri, quam quondam nympha Chariclo
2.637
fluminis in rapidi ripis enixa vocavit
2.638
Ocyroen: non haec artes contenta paternas
2.639
edidicisse fuit, fatorum arcana canebat.
2.640
ergo ubi vaticinos concepit mente furores
2.641
incaluitque deo, quem clausum pectore habebat,
2.642
adspicit infantem' toto' que' salutifer orbi
2.643
cresce, puer!' dixit;' tibi se mortalia saepe
2.644
corpora debebunt, animas tibi reddere ademptas
2.645
fas erit, idque semel dis indignantibus ausus
2.646
posse dare hoc iterum flamma prohibebere avita,
2.647
eque deo corpus fies exsangue deusque,
2.648
qui modo corpus eras, et bis tua fata novabis.
2.649
tu quoque, care pater, nunc inmortalis et aevis
2.650
omnibus ut maneas nascendi lege creatus,
2.651
posse mori cupies, tum cum cruciabere dirae
2.652
sanguine serpentis per saucia membra recepto;
2.653
teque ex aeterno patientem numina mortis
2.654
efficient, triplicesque deae tua fila resolvent.'
2.655
restabat fatis aliquid: suspirat ab imis
2.656
pectoribus, lacrimaeque genis labuntur obortae,
2.657
atque ita' praevertunt' inquit' me fata, vetorque
2.658
plura loqui, vocisque meae praecluditur usus.
2.659
non fuerant artes tanti, quae numinis iram
2.660
contraxere mihi: mallem nescisse futura!
2.661
iam mihi subduci facies humana videtur,
2.662
iam cibus herba placet, iam latis currere campis
2.663
impetus est: in equam cognataque corpora vertor.
2.664
tota tamen quare? pater est mihi nempe biformis.'
2.665
talia dicenti pars est extrema querellae
2.666
intellecta parum confusaque verba fuerunt;
2.667
mox nec verba quidem nec equae sonus ille videtur
2.668
sed simulantis equam, parvoque in tempore certos
2.669
edidit hinnitus et bracchia movit in herbas.
2.670
tum digiti coeunt et quinos alligat ungues
2.671
perpetuo cornu levis ungula, crescit et oris
2.672
et colli spatium, longae pars maxima pallae
2.673
cauda fit, utque vagi crines per colla iacebant,
2.674
in dextras abiere iubas, pariterque novata est
2.675
et vox et facies; nomen quoque monstra dedere.
2.676
Flebat opemque tuam frustra Philyreius heros,
2.677
Delphice, poscebat. nam nec rescindere magni
2.678
iussa Iovis poteras, nec, si rescindere posses,
2.679
tunc aderas: Elin Messeniaque arva colebas.
2.680
illud erat tempus, quo te pastoria pellis
2.681
texit, onusque fuit baculum silvestre sinistrae,
2.682
alterius dispar septenis fistula cannis.
2.683
dumque amor est curae, dum te tua fistula mulcet,
2.684
incustoditae Pylios memorantur in agros
2.685
processisse boves: videt has Atlantide Maia
2.686
natus et arte sua silvis occultat abactas.
2.687
senserat hoc furtum nemo nisi notus in illo
2.688
rure senex; Battum vicinia tota vocabat.
2.689
divitis hic saltus herbosaque pascua Nelei
2.690
nobiliumque greges custos servabat equarum.
2.691
hunc tenuit blandaque manu seduxit et illi
2.692
' quisquis es, hospes' ait,' si forte armenta requiret
2.693
haec aliquis, vidisse nega neu gratia facto
2.694
nulla rependatur, nitidam cape praemia vaccam!'
2.695
et dedit. accepta voces has reddidit hospes:
2.696
' tutus eas! lapis iste prius tua furta loquetur,'
2.697
et lapidem ostendit. simulat Iove natus abire;
2.698
mox redit et versa pariter cum voce figura
2.699
' rustice, vidisti si quas hoc limite' dixit
2.700
' ire boves, fer opem furtoque silentia deme!
2.701
iuncta suo pretium dabitur tibi femina tauro.'
2.702
at senior, postquam est merces geminata,' sub illis
2.703
montibus' inquit' erunt,' et erant sub montibus illis.
2.704
risit Atlantiades et' me mihi, perfide, prodis?
2.705
me mihi prodis?' ait periuraque pectora vertit
2.706
in durum silicem, qui nunc quoque dicitur index,
2.707
inque nihil merito vetus est infamia saxo.
2.708
Hinc se sustulerat paribus caducifer alis,
2.709
Munychiosque volans agros gratamque Minervae
2.710
despectabat humum cultique arbusta Lycei.
2.711
illa forte die castae de more puellae
2.712
vertice supposito festas in Palladis arces
2.713
pura coronatis portabant sacra canistris.
2.714
inde revertentes deus adspicit ales iterque
2.715
non agit in rectum, sed in orbem curvat eundem:
2.716
ut volucris visis rapidissima miluus extis,
2.717
dum timet et densi circumstant sacra ministri,
2.718
flectitur in gyrum nec longius audet abire
2.719
spemque suam motis avidus circumvolat alis,
2.720
sic super Actaeas agilis Cyllenius arces
2.721
inclinat cursus et easdem circinat auras.
2.722
quanto splendidior quam cetera sidera fulget
2.723
Lucifer, et quanto quam Lucifer aurea Phoebe,
2.724
tanto virginibus praestantior omnibus Herse
2.725
ibat eratque decus pompae comitumque suarum.
2.726
obstipuit forma Iove natus et aethere pendens
2.727
non secus exarsit, quam cum Balearica plumbum
2.728
funda iacit: volat illud et incandescit eundo
2.729
et, quos non habuit, sub nubibus invenit ignes.
2.730
vertit iter caeloque petit terrena relicto
2.731
nec se dissimulat: tanta est fiducia formae.
2.732
quae quamquam iusta est, cura tamen adiuvat illam
2.733
permulcetque comas chlamydemque, ut pendeat apte,
2.734
collocat, ut limbus totumque adpareat aurum,
2.735
ut teres in dextra, qua somnos ducit et arcet,
2.736
virga sit, ut tersis niteant talaria plantis.
2.737
Pars secreta domus ebore et testudine cultos
2.738
tres habuit thalamos, quorum tu, Pandrose, dextrum,
2.739
Aglauros laevum, medium possederat Herse.
2.740
quae tenuit laevum, venientem prima notavit
2.741
Mercurium nomenque dei scitarier ausa est
2.742
et causam adventus; cui sic respondit Atlantis
2.743
Pleïonesque nepos' ego sum, qui iussa per auras
2.744
verba patris porto; pater est mihi Iuppiter ipse.
2.745
nec fingam causas, tu tantum fida sorori
2.746
esse velis prolisque meae matertera dici:
2.747
Herse causa viae; faveas oramus amanti.'
2.748
adspicit hunc oculis isdem, quibus abdita nuper
2.749
viderat Aglauros flavae secreta Minervae,
2.750
proque ministerio magni sibi ponderis aurum
2.751
postulat: interea tectis excedere cogit.
2.752
Vertit ad hanc torvi dea bellica luminis orbem
2.753
et tanto penitus traxit suspiria motu,
2.754
ut pariter pectus positamque in pectore forti
2.755
aegida concuteret: subit, hanc arcana profana
2.756
detexisse manu, tum cum sine matre creatam
2.757
Lemnicolae stirpem contra data foedera vidit,
2.758
et gratamque deo fore iam gratamque sorori
2.759
et ditem sumpto, quod avara poposcerat, auro.
2.760
protinus Invidiae nigro squalentia tabo
2.761
tecta petit: domus est imis in vallibus huius
2.762
abdita, sole carens, non ulli pervia vento,
2.763
tristis et ignavi plenissima frigoris et quae
2.764
igne vacet semper, caligine semper abundet.
2.765
huc ubi pervenit belli metuenda virago,
2.766
constitit ante domum( neque enim succedere tectis
2.767
fas habet) et postes extrema cuspide pulsat.
2.768
concussae patuere fores. videt intus edentem
2.769
vipereas carnes, vitiorum alimenta suorum,
2.770
Invidiam visaque oculos avertit; at illa
2.771
surgit humo pigre semesarumque relinquit
2.772
corpora serpentum passuque incedit inerti.
2.773
utque deam vidit formaque armisque decoram,
2.774
ingemuit vultumque una ac suspiria duxit.
2.775
pallor in ore sedet, macies in corpore toto.
2.776
nusquam recta acies, livent robigine dentes,
2.777
pectora felle virent, lingua est suffusa veneno;
2.778
risus abest, nisi quem visi movere dolores;
2.779
nec fruitur somno, vigilantibus excita curis,
2.780
sed videt ingratos intabescitque videndo
2.781
successus hominum carpitque et carpitur una
2.782
suppliciumque suum est. quamvis tamen oderat illam,
2.783
talibus adfata est breviter Tritonia dictis:
2.784
' infice tabe tua natarum Cecropis unam:
2.785
sic opus est. Aglauros ea est.' haud plura locuta
2.786
fugit et inpressa tellurem reppulit hasta.
2.787
Illa deam obliquo fugientem lumine cernens
2.788
murmura parva dedit successurumque Minervae
2.789
indoluit baculumque capit, quod spinea totum
2.790
vincula cingebant, adopertaque nubibus atris,
2.791
quacumque ingreditur, florentia proterit arva
2.792
exuritque herbas et summa cacumina carpit
2.793
adflatuque suo populos urbesque domosque
2.794
polluit et tandem Tritonida conspicit arcem
2.795
ingeniis opibusque et festa pace virentem
2.796
vixque tenet lacrimas, quia nil lacrimabile cernit.
2.797
sed postquam thalamos intravit Cecrope natae,
2.798
iussa facit pectusque manu ferrugine tincta
2.799
tangit et hamatis praecordia sentibus inplet
2.800
inspiratque nocens virus piceumque per ossa
2.801
dissipat et medio spargit pulmone venenum,
2.802
neve mali causae spatium per latius errent,
2.803
germanam ante oculos fortunatumque sororis
2.804
coniugium pulchraque deum sub imagine ponit
2.805
cunctaque magna facit; quibus inritata dolore
2.806
Cecropis occulto mordetur et anxia nocte
2.807
anxia luce gemit lentaque miserrima tabe
2.808
liquitur, et glacies incerto saucia sole,
2.809
felicisque bonis non lenius uritur Herses,
2.810
quam cum spinosis ignis supponitur herbis,
2.811
quae neque dant flammas lentoque vapore cremantur.
2.812
saepe mori voluit, ne quicquam tale videret,
2.813
saepe velut crimen rigido narrare parenti;
2.814
denique in adverso venientem limine sedit
2.815
exclusura deum. cui blandimenta precesque
2.816
verbaque iactanti mitissima' desine!' dixit,
2.817
' hinc ego me non sum nisi te motura repulso.'
2.818
' stemus' ait' pacto' velox Cyllenius' isto!'
2.819
caelestique fores virga patefecit: at illi
2.820
surgere conanti partes, quascumque sedendo
2.821
flectimur, ignava nequeunt gravitate moveri:
2.822
illa quidem pugnat recto se attollere trunco,
2.823
sed genuum iunctura riget, frigusque per ungues
2.824
labitur, et pallent amisso sanguine venae;
2.825
utque malum late solet inmedicabile cancer
2.826
serpere et inlaesas vitiatis addere partes,
2.827
sic letalis hiems paulatim in pectora venit
2.828
vitalesque vias et respiramina clausit,
2.829
nec conata loqui est nec, si conata fuisset,
2.830
vocis habebat iter: saxum iam colla tenebat,
2.831
oraque duruerant, signumque exsangue sedebat;
2.832
nec lapis albus erat: sua mens infecerat illam.
2.833
Has ubi verborum poenas mentisque profanae
2.834
cepit Atlantiades, dictas a Pallade terras
2.835
linquit et ingreditur iactatis aethera pennis.
2.836
sevocat hunc genitor nec causam fassus amoris
2.837
' fide minister' ait' iussorum, nate, meorum,
2.838
pelle moram solitoque celer delabere cursu,
2.839
quaeque tuam matrem tellus a parte sinistra
2.840
suspicit( indigenae Sidonida nomine dicunt),
2.841
hanc pete, quodque procul montano gramine pasci
2.842
armentum regale vides, ad litora verte!'
2.843
dixit, et expulsi iamdudum monte iuvenci
2.844
litora iussa petunt, ubi magni filia regis
2.845
ludere virginibus Tyriis comitata solebat.
2.846
non bene conveniunt nec in una sede morantur
2.847
maiestas et amor; sceptri gravitate relicta
2.848
ille pater rectorque deum, cui dextra trisulcis
2.849
ignibus armata est, qui nutu concutit orbem,
2.850
induitur faciem tauri mixtusque iuvencis
2.851
mugit et in teneris formosus obambulat herbis.
2.852
quippe color nivis est, quam nec vestigia duri
2.853
calcavere pedis nec solvit aquaticus auster.
2.854
colla toris exstant, armis palearia pendent,
2.855
cornua vara quidem, sed quae contendere possis
2.856
facta manu, puraque magis perlucida gemma.
2.857
nullae in fronte minae, nec formidabile lumen:
2.858
pacem vultus habet. miratur Agenore nata,
2.859
quod tam formosus, quod proelia nulla minetur;
2.860
sed quamvis mitem metuit contingere primo,
2.861
mox adit et flores ad candida porrigit ora.
2.862
gaudet amans et, dum veniat sperata voluptas,
2.863
oscula dat manibus; vix iam, vix cetera differt;
2.864
et nunc adludit viridique exsultat in herba,
2.865
nunc latus in fulvis niveum deponit harenis;
2.866
paulatimque metu dempto modo pectora praebet
2.867
virginea plaudenda manu, modo cornua sertis
2.868
inpedienda novis; ausa est quoque regia virgo
2.869
nescia, quem premeret, tergo considere tauri,
2.870
cum deus a terra siccoque a litore sensim
2.871
falsa pedum primis vestigia ponit in undis;
2.872
inde abit ulterius mediique per aequora ponti
2.873
fert praedam: pavet haec litusque ablata relictum
2.874
respicit et dextra cornum tenet, altera dorso
2.875
inposita est; tremulae sinuantur flamine vestes.

Intertext edge

Open linked passage

Note